Famous Philosophy-Quotes (1) Berkeley

Ech hu mer geduecht, ech kinnt mol sou eng Rubrik maan, wou ech berühmt philosophesch Sätz präsenteieren. Heinsdo waert ech se kommenteieren, heinsdo einfach nemmen ziteieren. Einfach sou zur Info.

Hei also daat eischt Zitat vum ireschen Philosoph George Berkeley, een vun deenen dräi berühmten briteschen Empiristen (Hume, Locke, Berkeley):

_______________________________________________________________________

Esse est percipi (vel percipere)

Sein ist Wahrgenommen werden oder Wahrnehmen
_______________________________________________________________________

Domadder well en soen, daat näischt ass, waat net ‚wahrgenommen‘ gett. D.h. wann keen en bestemmtenen Geigenstand  kuckt (keen taascht, keen schmaacht e.t.c.), an dee Geigenstand nie gekuckt gouf, dann existeiert en net. Et ass eng meiglech Äntwert op di berühmt Fro: Wann de Baam am Besch fällt, an d’ass keen deen daat gesäit, oder heiert…..fällt en dann wierklech? Den Berkeley seet: Nee. Mais bon, vue daat och Deieren ‚wahrnehmen‘ kennen, ass et jo dann kloer, och nom Berkeley, daat de Bam tatsächlech fällt. Wei ass et dann entzwousch, wou keen Liewewiesen ass, deen e bestemmtenen Geigenstand wahrnehmen kann? Äntwert vum Berkeley: Di göttlech Wahrnehmung. Gott gesäit alles. Majo dann.

Wei ass et dann mam ‚percipere‘? Majo, wann ech alleng entzwousch sin, an keen kann mech wahrnehmen, dann well daat net heeschen, daat ech net existeieren. Well ech, als ‚wahrnehmendes Subjekt‘ existeieren, well ech ‚wahrnehmen‘ kann. Domadder ass jo mol d’Existenz vun ‚wahrnehmend Entitäten‘ gesechert (och ouni d’Gottargument)

Bon, genuch dozou. Kann een mier soen, wei een ‚wahrnehmen‘ op letzebuergesch iwwersetzt?

Advertisements
Published in: on Oktober 7, 2009 at 4:11 pm  Schreibe einen Kommentar  

Citation

Invite la philosophie pour la soirée mais ne la laisse pas coucher chez toi.

Tad Williams

good advice, I guess.

Published in: on Oktober 6, 2009 at 2:53 pm  Comments (2)  

Waat kenne mer wessen?

Eng Fro dei sech vill Philosophen gestallt hun.

Den Parmenides seet, datt daat waat mier am Alldaag als ‚wouer‘ bezeechnen, nemmen Scheinwourecht ass.

Den Sokrates seet, e giff wessen, daat en näischt wees.

Den Platon seet, d’Ideen wieren wouer, an daat waat mer gesin, nemmen Immitatioun vun deenen Ideen (ergo, nemmen Schein).

Den Descartes zweifelt an zweifelt. Hee wees nemmen, daat hien ass.

De Kant mengt, mier kinnten nemmen ‚Erscheinungen‘ erkennen. En Ding ‚an sich‘ kennen mer net erkennen. Also näischt driwwer wessen.

Waat wessen mer dann au juste?

Natierlech hun ech e ganzen Koup Philosophen iwwersprongen an d’Aussoen vun Kant a Co vill ze einfach duergestallt. Mais just fir ze son: Waat kenne mer wessen? Wee seet eis, datt daat, waat mer gesin, d’Wierklechkeet as?  Ass daat waat mer gesin, daat waat ass? Verschwindet die Welt, wenn niemand hinsieht?

It’s all in in your heeeeeeead in your heaaaaaaaad. Kann daat sin?

Alt erem, sin ech extrem verwirrt. Ech mengen, ech schleissen mech dem Sokrates un 🙂 Obwuel et jo paradox ass, ne. Ausserdem implizeiert säi Saatz och nach eppes aanescht: Nämlech daat e wees, daat hien ass. Soss giff en jo net daat een do wessen (nämlech daat en näischt wees)

Solle mer eis do su secher sin? Kann ech wessen, daat ech sin? Ech mengen, ech mengen just. Vläit soll ech mech domadder zefridden gin. 🙂

Published in: on Oktober 6, 2009 at 2:28 pm  Comments (2)  
Tags: , ,

Esse est percipi?

Der Meilenstein

Tief im dunklen Walde steht er

and auf ihm mit schwarzer Farbe,

daß des Wandrers Geist nicht darbe;

dreiundzwanzig Kilometer.

 

Seltsam ist und schier zum lachen,

daß es diesen Text nicht gibt,

wenn es keinem Blick beliebt,

ihn durch sich zum Text zu machen.

 

Und noch weiter vorgestellt:

was wohl ist er – ungesehen?

ein uns völlig fremd Geschehen.

Erst das Auge schafft die Welt.

Christian Morgenstern

Published in: on Oktober 6, 2009 at 8:54 am  Comments (2)  

De Kleeschen

Wisou kreien d’Kanner d’Ligen vum Kleeschen erzielt? Wisou kreien se gesoot, daat hien d’Kadoen brengt, an daat nemmen, wann se brav sin? Any ideas? Ech sin fir d’Ofschaafung vum Kleeschen. Verstoot mech net falsch. Ech hun näischt geint Märecher. Mais net esou Märecher, dei fir  d’Kanner als Realiteit duergestallt gett. Wisou hun ech nie gegleewt, daat d’Engelen am Himmel Boxemännecher baacken, mais hun awer gegleewt, de Kleeschen giff existeieren? Wuar daat wierklech neideg, mech daat gleewen ze loossen? Ech fannen, et soll de Kanner mei däitlech gemaach gin, daat et eng Geschicht ass. Eng schéin Geschicht, freilich. Mais ’nemmen‘ eng Geschicht.  Bon, freier oder speider checken d’Kanner souwisou, daat et nemmen eng Ligen war. Mais wisou iwwerhaapt ufänken Ligen ze erzielen? Bon, fier erzeiheresch Zwecker, ok! Mais den Kleeschen-Gedanken ass schäiss: Sief brav, da kriss de e Kado. Du kriss eppes, wanns de dech normal behells, an net en Schwäin bass. Ma wisou solls de dann dofir eppes kreien?  Daat soll eng Selbstverständlechkeet sin. Ech fannen, et soll een de Kleeschen net als Argument erbäihuelen, fir säin Kand roueg ze stellen.

Published in: on Oktober 5, 2009 at 12:44 pm  Comments (8)  

Feier mol keng op

Jo, et huet keen Enn.

Et huet kee Wert sech driwwer opzereegen, seet den desillusioneierten aalen Mann. Mengs de wierklech? Ech fannen, et gett sech net genuch opgereegt iwwert sou Saachen.

Jo, vläit well ech eng ‚heile Welt‘. Ass et dann net mäi Recht, mech iwwert dei ’net heile Welt‘ opzereegen? Ass et net mäi Recht drop ze hoffen, daat se sech bessert, daat et och a menger Hand kinnt leien, se ze änneren. Verstoot mech net falsch, ech well net d’Weltherrschaft u mech räissen. Ech fillen mech och net sou staark ze mengen, ech kinnt Grousses beweegen. Mais c’est les petites choses qui changent le monde.

‚Et ännert jo dach näischt‘, ‚maach der dach keng Méi‘, ‚et huet souwisou kee Wert‘. Firwaat dann? Ech hun schon puer Saachen beweegt. Jo, well ech mer Meih gin hun. Kleng Saachen jo, e Sträit geschlichtet, e Kolleeg zur Vernunft bruecht….mais quand meme. An ech sin stolz op esou Saachen. Wisou soll ech dann net mi wäit goen? Wisou soll ech dann net probeieren, e puer méi Leit zur Vernunft ze brengen? Ech mengen net, daat ech e groussen Geescht sin, deen en Paradigmen-Wechsel kann veranlassen, nee, ganz secher net. Ech mengen just, daat ech kann, wann ech et nemmen well, wann ech mer richteg Méih gin, d’Leit vläit kinnt op verschidden Saachen opmierksam maan. Jiddereen kann daat, mengen ech. An vill Leit maan et net, well se mengen, et giff dach souwisou näischt gin. ‚Wee näischt mescht, dee näischt brescht‘ seet meng Bomi. Natierlech muss een heinsdo en verschassenen Schoklaskuch baacken, iert een dann den Trick eraus huet. Mais wisou soll een dann net probeieren? Wisou soll een d’Hoffnung an seng eegen Fähegkeeten, iert een iwwerhaapt probeiert huet, se ze testen, opgin?

Habe Mut! Prends possession de toi-meme! Jo! Maach eppes!

Jo, vläit kann ech näischt Grousses beweegen. Mais ech probeieren et awer. Probeieren kann näischt schueden, et huet een näischt ze verleieren. Jo daat heiert een oft. D’waert wuel eng Wourecht sin.

Published in: on September 24, 2009 at 7:20 pm  Comments (4)  

Sensibelchen

Vläit reegen ech mech zevill iwwer Klengegkeeten op.

Mais ech fannen einfach, daat, am allgemengen, d’Leit vill ze vill Kameidi maan. Sie bringen mir alle die Dinge um, seet den Rilke. Maja, daat ass et. All daat ‚parler pour ne rien dire’….firwaat, firwaat schwätzen d’Leit esou vill? Firwaat schwätzen d’Leit esou vill Brach? Domadder well ech lo op KEE FALL behaapten, daat ech net och oft Brach schwätzen. Ech froen mech just, waat daat soll? An wisou daat d’Leit den Fernseh aschalten, fir sech daat unzeheieren? Si mer all Masochisten? Oder hun di meescht Leit daat gaer, deen Brach? Oder sin mer dermoßen dorunner gewinnt, daat mer den Kameidi nemmi als steierend empfannen?

D’Lescht Keier, wou ech an enger Grouss-Staadt wuar, konnt ech net schlofen. Zevill Kameidi. ‚Ech heiren daat alles net mei‘ seet mäin Gastgeber mer dann. Jo, en huet sech halt dru gewinnt. Daat ass jo normal. Mais d’Leit gewinnen sech net nemmen un den Grouss-Staadt Kameidi, mais och un all aaner Zort vu Kameidi. Ass daat dann net e bessen eng Ent-sensibilisierung, dei d’Leit do matmaachen? Ass daat net schiedlech fir de Geescht?

Ech schwätzen vun Discoen, wou d’Musik ze huart ass, ech schwätzen vu Fernsehsendungen, wou dee ganzen Zäiten geschwaat gett. Weint deem ganzen Geschwätz gett een vun aaneren Saachen ofgelenkt. Wei zum Beispill di schéin Biller, déi, wei et schingt am ‚Hannergrond‘ laafen. Well se gin nämlech an den Hannergrond gedrängt. An dann, d’Musik. Ech giff et flott fannen, wann ech méi wei den fetten Bass vun der Musik, dei an den Discoen leeft, giff matkreien. Oder ass soss näischt dohannert? Heinsdo wuel schon…an mier kreien et guer net mat.

Den Computer brummt, den Handy piipst, et kennt en Auto laanscht d’Haus gefuer….an domadder verpassen ech d’Zwitscheren vun der schéiner Amsel, dei firum Haus trällert.

Et ass selwescht mat der Luucht. Alles ass beliicht. An domadder kreien ech den Ufank vun der Dämmerung net mat.

Eis Sinnesorganer gin mat Andreck vollgepumpt an waat ass d’Konsequenz? Se stompfen of, an mier kreien subtil Geräicher, subtil Liicht-ennerscheeder net mei mat. Ass daat dann net schlemm? Et ass alles ze grell an ze huart.

Mier ass daat zevill. Et ass net friddlech. Kee Wonner daat d’Leit aggro gin. Vläit sin ech och verwinnt. Wou ech lo wunnen ass Rouh an Natur. Ausserdem gesäit meng Staadt (huhu MENG, jo wei och emmer) sou aus, wei wann se an Pastell-Faarwen Deppecher gezapft wier. Hach, ech vermessen daat. D’ass friddlech. Wei och emmer.

Mäi Punkt ass, daat mer di lescht Zäit emmer rem opgefall ass, daat vill Leit einfach nemmi roueg kennen sin. Fir si ass et onangenehm, op enger Plaatz roueg  ze setzen an näischt ze schwätzen. Et muss geschwaat gin, et muss, et muss. Well soss kinnt een jo mengen, et hätt een näischt ze soen.

Ech froen mech heinsdo, waat dorunner schlemm ass. Ech mengen, natierlech huet een heinsdo keng Idee waat schwätzen, huet een eben ’näischt ze soen‘. Waat ass dann? Dann soe mer eben näischt an kucken waat ronderem engem leeft. Ech sin Sensationsgeil. Just si fir mech dei Saachen, dei als Sensatioun präsenteiert gin (Nackter Opa auf dem Time-Square oder sou) keng Sensatiounen. Wisou brauchen d’Leit Schockeren?

Wahrscheinlech ass et eng Art Kompensatioun. Vill Leit hun eben keng ze din, gin schaffen an kucken dono Fernseh. An well hiert d’Liewen halt dermoßen langweileg ass, brauchen se heinsdo esou e Schub, deen se um Liewen hält. Et ass vläit en Abwehr-mechanismus geint Liewensmiddegkeet. Et ass eng Drog, d’Sensatioun. An jiddereen ass ofhängeg. Dofir mierkt keen méi, daat et an den Discoen ze haart ass.  (Natierlech iwwerdreiwen ech, natierlech ass et net jiddereen. mais vill Leit) An et ass schlemm, daat dann dei, dei eigentlech normal, niichtern sin, an och vun engem Villtgen deen zwitschert faszineiert kennen sin, dann schief ugekuckt gin an gesoot kreien: So hues du eppes gedronk?

Published in: on September 24, 2009 at 6:59 pm  Comments (8)  

Ech soen näischt!

Ech fannen et eng schrecklech Freiheitsberaubung, heinsdo net dierfen säi Baack ze haalen. Zum Beispill hun ech um Pro 7 sou eng Werbesendung gesin, wou d’Leit encourageiert gin, wielen ze gon. Bon. Ech fannen daat net gudd. Gei wielen wanns de wells, an net wann d’Sonia Krause dier daat seet. Iwwerhaapt daat ganzt ge-Antrichters. Di genial nei Kach-Sendung um RTL: ‚Mat bessen Parmesan ass daat dooten besser’….ma looss se dach gewaerden. Jo, daat do ass eng Bagatell, ech wees. Mais emmer daat: Fann daat lo gudd- Gespacks geet mier einfach fatzeg op de Geescht. Ech hätt baal an den Fernseh geschloen, wou echen bestemmtenen Här gesin hun, Filmer ze kommenteieren an ze kritiseieren. Et huet vun Subjektiviteit nemmen su gespruddelt. Also, ech hun deen film immens fonnt, deen muss der onbedingt kucken gon. Jo, wann den Här Filmkritiker (quoi???) daat seet… dun wuar ech op utopolis.lu (well ech wollt den kinosprogramm kucken) an hu gesin, daat bei all film 3 stären dobäi stungen. Aha, se sin also alleguer gläich gudd. Ma dann maacht iwwerhaapt keng Stären dohin. An iwwerhaapt, wann der Stären dohi mat, dann erklärt aerch, wisou deen een der 2 kritt an deen aaneren der 5.

Et ass jo schliesslech Affaire de Gout. Beschreiwen, wei den Film opgebaut ass, waat fir e Genre et ass, e.t.c….mengetwegen. Mais ze soen, deen wier gudd, an daat de Leit dann opsetzen. Nee. nee nee nee.

Mais et muss een jo seng Meeeeeeeenung son, och wann een entweder iwwerhaapt keng huet, oder och wann een nemmen tescht gut a schlecht differenzeieren kann. Et muss emmer geschwaat gin. Well  Rouh, jo rouh, daat ass onangenehm.

Ech hun di Kachsendung do gekuckt (Kochduell oder wi heescht se) an hu mer geduecht: Blaaaaa blaaaaa blaaaaa. Kann de Moderator net einfach säi Baack haalen an d’Leit kachen loossen? Asou, dann wier et langweileg? Ma ech fannen net.

An dann gett sech gewonnert, wann d’Kanner blären an nemmi wessen roueg ze sin.

Published in: on September 24, 2009 at 4:29 pm  Comments (2)  

Sehnsucht

 

Das ist Sehnsucht: wohnen im Gewoge

und keine Heimat haben in der Zeit.

Und das sind Wünsche: leise Dialoge

täglicher Stunden mit der Ewigkeit.

 

Rilke.

Published in: on September 17, 2009 at 7:09 am  Schreibe einen Kommentar  

Couch Surfing

Fir déi, di et nach net kennen: couchsurfing.org ass en site, wous de dech umellen kanns, fir de Leit d’Meiglechkeet ze gin, bei dier ze iwwernuechten, fir näischt. Wanns du do ugemellt bass, kanns du och bei Leit an der ganzer Welt fir näischt iwwernueschten. Daat heescht: Huel un, du bass zu Paräis, hues awer kee Frick fir der en Hotel oder suguer fir der d’Jugendherrberg ze bezuelen. Da géi op Couchsurfing.org an kuck, ween intressantes sou seng couch ubitt.

Op couchsurfing kanns de der d’Leit natierlech ukucken, souwi och d’couch an de raum andeems de dann schleiws (daat do ass lo am ideal fall).  

Ech fannen et eng ganz super Iddi. Domadder spuert een vill Suen an en plus kriss de d’Meiglechkeet, nei Leit kennen ze léiren. Et sin suguer vill Leit ennert den ‚Couch-Hosts‘, dei der ubidden, mat hinnen bessen an der Stadt ronderem ze laafen. Daat heescht, du hues vläit en plus och nach en gratis Touri-Guide dobäi. Ech fannen et immens.

Dofir hun ech mech och lo do ugemellt. Falls also een well Tübingen besichen kommen…wess der lo, wou der eng Meiglechkeet hudd, ze iwwernuechten. 🙂 Ech fannen daat einfach cool.

Genau sou wei Mitfahrgelegenheiten. Ass och su eng cool Saach. Bon, do muss een zwuar bezuelen, mais d’ass secher viiiiilll mi belleg wi en Zuchticket, geschweige denn wi en Flugticket oder soss eppes. Bon, natierlech, wanns de an iergendengem Kaff wunns, ewei Letzebuerg 🙂 fenns de vläit net emmer eng Mitfahrgelegenheit. Mais ab Saarbrecken vläit….oder Tréier. Ech fannen daat immens. Ech fannen dofir muss mol Reklamm gemaach gin.

Published in: on August 28, 2009 at 1:22 pm  Comments (4)